تغذیه در بیماری هپاتیت

 تهیه و تنظیم: فتح اله پورعلی

مقدمه:

کبد بزرگترین غده بدن است که اعمال متابولیکی مهمی را بر عهده دارد (بیش از 500 عمل). اعمال اصلی ان متابولیسم کربوهیدرات ، چربی و پروتئین، ذخیره سازی ویتامینها و آهن و دفع داروها و هورمونها است.

بیماریهای کبدی می توانند حاد یا مزمن ، ارثی یا اکتسابی باشند. هپاتیت و سیروز از شایع ترین این بیماریها می باشند.

هپاتیت(Hepatitis)  التهاب گسترده کبدی است که معمولاً منشاء ویروسی دارد. علائم بالینی آن شامل: بزرگ شدن کبد، ناراحتی‌های معده و روده، سردرد ، بی‌اشتهایی ، تب و زردی می ‌باشد. انواع شایع هپاتیت ویروسی عبارت‌اند از: هپاتیت B,A وC .

در هپاتیت A انتقال ویروس از راه مدفوع به دهان است و بهبودی معمولاً به طور کامل حاصل می ‌شود. در هپاتیت B انتقال ویروس از راه خون و مایعات بدن است و در 20 درصد موارد می تواند منجر به التهاب مزمن کبدی یا سیروز کبدی شود. در هپاتیت C تماس با خون آلوده از راه سوزن‌های آلوده، تماس جنسی یا بزاق صورت می‌ گیرد و در 50 درصد موارد منجر به التهاب مزمن کبدی یا سیروز کبدی می شود..

مداخلات تغذیه ای درهپاتیت :

اهداف مداخلات تغذیه ای درهپاتیت با هدفهای زیر صورت می گیرد:

·         پیشگیری و یا اصلاح کمبودهای تغذیه ای و کمبود وزن ناشی از بی اشتهایی، حالت تهوع و استفراغ

·         تجدید ذخایر گلیکوژن و اصلاح هیپوگلیسمی موجود

·         تامین رژیم پرکربوهیدرات برای پیشگیری از تحلیل بافت عضلانی(وکاتابولیسم پروتئین)

·         تامین مایعات به میزان کافی برای پیشگیری از کم ابی بدن

سوء تغذیه متوسط تا شدید در این بیماران شایع است. اگر رژیم غذایی با دقت و با توجه به شرایط بیمار تنظیم شود، می تواند نیازهای تغذیه ای را تامین کند. درمان سوء تغذیه یا بهبود وضع تغذیه بیمار از اهداف اصلی رژیم درمانی در بیماریهای کبدی است. در درمان تغذیه ای بر رژیم غذایی کافی ، جبران انرژی از دست رفته ، افزایش پروتئین (رژیم پرپروتئین) ، افزایش کربوهیدرات (رژیم پرکربوهیدرات با هدف عدم استفاده از پروتئین در تولید انرژی و سوق دادن آن به سمت سنتز بافت) تاکید می شود. در صورت بروز آنسفالوپاتی کبدی ، پروتئین دریافتی محدود می شود.

 چون عدم تحمل چربی و غذاهای پرچرب در این بیماران شایع است، رژیم غذایی باید حاوی چربی تعدیل شده باشد.

معمولا بیماران پس از خوردن چند لقمه اول غذا از حالت تهوع شدید شکایت دارند. بنابراین مصرف مواد غذایی در وعده های متعدد و کم حجم توصیه می شود. در این بیماران باید به مسئله بی اشتهایی شدید، حالت تهوع و استفراغ و دریافت ناکافی انرژی و پروتئین از راه دهان توجه داشت. در صورتیکه بیمار بدلیل بی اشتهایی ، حالت تهوع یا استفراغ قادر به دریافت کافی مواد غذایی از راه دهان نباشد، باید از شیوه های دیگر تغذیه نظیر تغذیه با لوله یا تغذیه وریدی استفاده شود.